MESA Data · v0.1.0

Kullanım Kılavuzu

v0.1.0 kaynak: docs/KULLANIM_KILAVUZU.md

Bu rehberin Türkçe ve İngilizce sürümleri aynı konuyu açıklar. Bu sayfayla ilgili kaynak bölümleri en altta yer alır.

Bu belgenin kapsamı#

MESA Data, Türk hukuk kaynaklarını toplar, korur, ortak biçime dönüştürür ve doğrulayıp yayına hazırlar. Hazırlık ortamındaki başarı veya HTTP 202 yanıtı, verinin Core’a ulaştığını göstermez. Paket sürümü ile yayın etiketi de ayrı bilgilerdir.

Aşağıda özgün belgeyi, komutları ve varsa test kayıtlarını kendi dilinde okuyabilirsiniz. Sonuçlar yalnızca belgede belirtilen tarih ve koşullar için geçerlidir.

Dayanak kaynaklar
Kaynak belgedeki ilgili bölümler

Bu bölüm, kaynak belgenin bu sayfayla ilgili kısımlarını değiştirmeden gösterir. Kaynak içindeki bir bölüme giden bağlantıyı açtığınızda metin otomatik olarak görünür.

Sürüm: 0.1.0

Hedef Kitle: Hukuk veri analistleri, geliştiriciler ve sistem yöneticileri


1. MESA Data Nedir?#

MESA Data, Türkiye resmî hukuk kaynaklarından (T.C. Resmî Gazete, Mevzuat Bilgi Sistemi, Anayasa Mahkemesi vb.) hukuki metinleri ve kararları toplayan, düzenleyen, kontrol etmenizi sağlayan ve kullanıma hazır veri paketleri olarak sunan modern bir veri yönetim platformudur.

Sistem, teknik terim veya karmaşık komut satırı bilgisine ihtiyaç duymadan herkesin kullanabileceği insan odaklı bir arayüze sahiptir.

text
 ┌──────────────┐       ┌──────────────┐       ┌──────────────┐
 │ 1. Veri Topla │  ───► │  2. İncele   │  ───► │ 3. Dışa Aktar│
 └──────────────┘       └──────────────┘       └──────────────┘

2. Hızlı Başlatma#

Sistemi çalıştırmak için terminalden tek bir komut vermeniz yeterlidir:

bash
uv run mesa-data web

Bu komut:

  1. Gerekli veri dizinlerini otomatik olarak hazırlar.
  2. Katalog ve toplama veritabanlarını günceller.
  3. Web sunucusunu başlatır: 👉 **http://127.0.0.1:8000**

3. Web Arayüzü ve Ekran Rehberi#

Web arayüzü 5 ana bölümden ve teknik kullanıcılar için daraltılabilir bir Gelişmiş menüsünden oluşur:

1. Ana Sayfa#

  • İlk Kullanım Kartı (Onboarding): Sistemde henüz belge bulunmadığında sizi 3 adımlı akışla karşılar ve doğrudan ilk veri toplamayı başlatmanızı önerir.
  • Önerilen İşlem Kartı: Sistem durumuna göre yapılması gereken en öncelikli işi (örn. "3 kayıt inceleme bekliyor" veya "Toplama devam ediyor") bildirir.
  • Özet Metrikler: Toplam belge sayısı, inceleme bekleyen kayıtlar, açık sorunlar ve son toplama zamanını gösterir.
  • Veri Toplama Durumu: Resmî Gazete taramasının kapsam ilerlemesini ve durumunu özetler.

2. Veri Topla#

Hukuk kaynaklarından sisteme veri ekleme merkezidir:

  • T.C. Resmî Gazete (Otomatik):
  • Tek tıkla Toplamayı Başlat butonuna basarak 2015'ten bugüne kanun, kararname, yönetmelik ve tebliğlerin taranmasını başlatabilirsiniz.
  • Kapsamı değiştir alanından başlangıç tarihini veya toplanacak belge türlerini özelleştirebilirsiniz.
  • Diğer Resmî Kaynaklar:
  • Mevzuat Bilgi Sistemi ve Anayasa Mahkemesi için manuel ekleme desteklenir.
  • Belgeyi Kendim Eklemek İstiyorum (Manuel Ekleme):
  • Dosya Yükle: Bilgisayarınızdaki PDF veya HTML dosyasını seçip başlık girerek tek tıkla yükleyip işleyebilirsiniz.
  • Resmî Bağlantı: Mevzuat veya Resmî Gazete HTTPS bağlantısı vererek belgenin indirilip işlenmesini sağlayabilirsiniz.

3. Kütüphane#

Sistemde kayıtlı olan tüm belgelerin listelendiği alandır:

  • Başlık, belge türü (Kanun, Yönetmelik vb.), kaynak ve duruma göre filtreleme ve arama yapabilirsiniz.
  • Detay butonu ile belgenin metin önizlemesini inceleyebilir, varsa teknik ayrıntılarını açabilirsiniz.

4. İnceleme#

İşlenen kayıtların doğruluk kontrolünden geçirildiği yerdir:

  • İnceleme Bekleyenler Sekmesi: Kaydın metnini okuyabilir, tek tıklamayla "Onayla" veya "Reddet" butonuna basarak işlemi tamamlayabilirsiniz. İnceleyici adı yazmanız zorunlu değildir.
  • Sorunlar Sekmesi: Ayrıştırma veya veri kalitesi uyarılarını listeler.

5. Dışa Aktar#

Onaylanmış verileri sistemden çıkarma ve paylaşma ekranıdır:

  • Dosya Olarak İndir:
  • JSONL: Yapay zeka model eğitimi ve veri işleme için ideal format.
  • CSV: Excel ve tablo araçları için uygun format.
  • Oluşturulan dosyalar geçmiş tablosundan doğrudan indirilebilir.
  • MESA’ya Aktar:
  • Uygun güncel sürümlerden immutable release'i otomatik oluşturur ve kriptografik olarak doğrular.
  • Onay penceresi exact release ID, manifest SHA-256 ve MESA hedefini gösterir; kullanıcıdan manuel release ID istenmez.
  • İnsan onayından sonra yalnız bu frozen paket gönderilir. Katalogdaki daha yeni bir sürüm aynı gönderime sessizce eklenmez.
  • Yalnız tüm gerekli mutation'lar COMMITTED olduğunda tam başarı gösterilir; PARTIAL ve AWAITING_MUTATION ayrı durumlardır.

6. Gelişmiş (Yönetim Menüsü)#

Teknik kullanıcılar ve sistem yöneticileri için ek araçlar sunar:

  • Kaynaklar: Resmî kurum erişim limitleri ve kuralları.
  • Veri Gezgini: Ham kanonik kayıtları ayrıntılı arama ve inceleme.
  • Release Geçmişi: Oluşturulan sürümlerin doğrulama, yayınlama ve geri alma süreçleri.
  • Yerel Development Staging: Release paketini yalnız yerel geliştirme veritabanına aktarır; gerçek MESA ile karıştırılmamalıdır.
  • Arka Plan İşlemleri: Uzun süren sistem görevlerinin durum takibi.
  • İşlem Geçmişi (Audit): Sistemde yapılan tüm değişikliklerin işlem günlüğü.
  • Sistem: Sistem sağlık taraması (Doctor) ve veritabanı yedekleme (Backup).

4. Sıkça Karşılaşılan Durumlar ve Çözümler#

S: "Disk alanı yetersiz. Veri toplama güvenlik nedeniyle durduruldu." uyarısı alıyorum.#

  • Neden: Otomatik Resmî Gazete tarayıcısı sistem güvenliği için belirli bir boş disk alanı eşiğine ihtiyaç duyar.
  • Çözüm: Diskinizde yer açtıktan sonra Veri Topla ekranından Devam Et butonuna basarak kaldığı yerden devam ettirebilirsiniz.

S: "Toplama zaten devam ediyor" uyarısı nedir?#

  • Neden: Arka planda aktif bir toplama görevi çalışırken ikinci bir görevin başlatılması veri çakışmalarını önlemek için engellenir.
  • Çözüm: Veri Topla ekranından mevcut görevin tamamlanmasını bekleyebilir veya Durdur butonuna basabilirsiniz.

S: Dışa aktarma yaptığımda neden boş veya az kayıt çıkıyor?#

  • Neden: MESA Data yalnızca Onaylanmış (Approved) kayıtları dışa aktarır.
  • Çözüm: İnceleme ekranına giderek inceleme bekleyen kayıtları onaylayınız.

5. Komut Satırı (CLI) Kısayolları#

GörevKomut
Web Arayüzünü Başlatmauv run mesa-data web
Tek Seferlik Resmî Gazete Taramasıuv run mesa-data harvest run --once
Resmî Gazete Keşif Taramasıuv run mesa-data harvest discover
Sistem Teşhis Raporuuv run mesa-data doctor
Veritabanı Yedeklemeuv run mesa-data backup full