SÖZLÜK

Bu terimler ne anlama geliyor?

Önce kısa tanıma bakın. Örnek veya teknik ayrıntı gerekiyorsa ilgili uzun açıklamayı açın.

Sitede kullanılan terimler

Bilgi kaydı (assertion)
Bir kaynaktan çıkarılan tek bir düzenli bilgi; özne → yüklem → nesne biçimindedir (örneğin “Atlas arşivi → açılış saati → 09.00”). Her kayıt onu destekleyen metne bağlıdır.
Asıl kayıt (canonical)
Bir bilginin belirleyici kopyasıdır ve SQLite’ta tutulur. LanceDB ve Kùzu’daki arama verisi bundan türetilir ve yeniden oluşturulabilir.
Arama görünümü (projection)
Asıl verinin belirli bir arama türü için yeniden biçimlenmiş kopyası: anlam için LanceDB’deki vektörler, ilişkiler için Kùzu’daki çizge. Görünümler SQLite’ı izler, karar vermez.
Değişiklik (mutation)
Hafızadaki her değişiklik: kaynak eklemek, düzeltmek, geri almak veya silmek. Her değişikliğin sorgulanabilen bir kimliği ve durumu vardır.
Kabul (admission)
MESA’nın bir değişikliği kabul edip kalıcı olarak kaydettiği an. API kabulde 202 döndürür; işleme sonra gerçekleşir.
COMMITTED
Bir değişikliğin başarılı son durumu: SQLite, LanceDB ve Kùzu’nun hepsine yazılmıştır. Yeni hafıza ancak o zaman tamamen aranabilir olur.
DLQ (hata kuyruğu)
Yeniden deneme hakkı biten işlerin gittiği yer. Bir operatör yeniden kuyruğa alana kadar görünür biçimde bekler. DLQ’daki iş hafızaya yazılmış sayılmaz.
Kimlik (principal)
Bir API anahtarının arkasındaki çağıran kimlik. Roller bir isteğe değil, kimliğe verilir.
Kurum · çalışma alanı · veri kümesi
Verinin bulunduğu üç iç içe kapsam. Kurum çalışma alanlarını, çalışma alanı veri kümelerini içerir. İzinler her düzeyde verilir ve aşağı doğru miras kalır.
ACL ve roller
Kimin neyi yapabileceği. Roller OWNER, WRITER ve READER’dır; silme (purge) ve geri alma için veri kümesinde ayrıca açık izin gerekir.
Oturum (session)
Sunucu tarafından bir kimlik ve bir ajan için oluşturulur. Hangi veri kümelerinin okunabileceğini ömrü boyunca sabitler; istemci bunu genişletemez.
Ajan (agent)
Oturumun adına çalıştığı yapay zekâ kişiliği veya işçisi. Bağlamı etiketler; güvenlik sınırı değildir.
Sürüm ve parça
Belge değişmez sürümler hâlinde saklanır; her sürüm özgün metin parçalarına ayrılır. Arama sonucu geldiği belgeyi, sürümü ve parçayı belirtir.
Embedding
Bir metnin anlamını temsil eden sayı dizisi; embedding modeli üretir. Sorgu ve saklanan embedding’ler aynı model ve boyuttan gelmelidir.
BM25
Klasik bir anahtar sözcük sıralama yöntemi. Sorgudaki sözcükleri, özellikle nadir olanları içeren pasajları öne çıkarır. MESA bunu SQLite FTS5 üzerinde çalıştırır.
RRF (karşılıklı sıra birleştirme)
Birden çok sıralı listeyi birleştirme yöntemi: her liste adaya 1 / (60 + sırası) puan verir ve toplamlar karşılaştırılır. Ham skorları değil konumları kullanır; olasılık değildir.
Doğrulama modu (MESA_TIER3_MODE)
Çıkarılan bilgilerin hafızaya girmeden önce ne kadar sıkı denetlendiği: 0 = kurala dayalı kontroller, 1 = ek olarak bir model doğrulayıcı, 2 = iki farklı model uzlaşmalı.
V3 ve V4
Aynı paketteki iki API kuşağı. V4; veri kümeleri, oturumlar ve günlükle güncel tasarımdır. V3 yalnızca uyumluluk için korunur.
MCP (Model Context Protocol)
Yapay zekâ araçlarının dış servisleri çağırmasını sağlayan açık protokol. MESA, bir ajanın oturum kapsamında hafızada arama ve yazma yapabilmesi için MCP geçidi sunar.
Profile B
Sabitlenmiş hukuk verisini MESA Data’dan Core’a taşıyıp her işlem alındısını kontrol eden uçtan uca sertifikasyon senaryosu. Henüz geçmedi.
NO-GO (canlı kullanım durumu)
Projenin Core’un henüz canlı kullanım için onaylanmadığına dair kendi kararı. Kalan koşullar durum sayfasında listelenir.

Ayrıntılı maddeler

Sözlük

Kaynak izi nedir?

Kaynak izi, bilginin nereden geldiğini ve bugünkü hâline gelene kadar hangi işlemlerden geçtiğini gösteren kayıttır.

4 dk okumaOku